Listserv ve Listproc nedir? Ne işe yararlar?

Insanların kendi istekleriyle üye oldukları, grup haberleşme mekanizmaları, list/mail-reflektor/bulletin-board adıyla bilinir. Bu mekanizmaları gerçekleştiren programlar çoğunlukla listserv, list-management yazılımı (listeci yazılımı, listeci servisi) olarak adlandırılırlar. Değişik konularda haberleşmelerin yapıldığı bu mekanizmalarada oluşturulan "haberleşme alanlarına" ise "liste" denir.

Yani, listeler belirli bir konuda birbirleriyle mesaj alışverişinde bulunmak isteyen insanların bir araya gelip oluştuğu e-posta haberleşme kümeleridir. Bu gruptaki herhangi birisi, iletisini (e-posta), ilgili kümeye gönderir; "listeci" servisi ise, gelen bu maili bu kümeye üye olan herkese dağıtır.

Listelere, Usenet haber gruplarından farklı olarak, üye olmak gerekir. Bir üyenin gönderdiği ileti listenin tüm üyelerine dağıtılır. Bu şekilde ileti akışı sağlanır. Her listenin bir yoneticisi vardır.

Listserv'in diğer önemli bir fonksiyonu da bir dosya servis sağlayıcısı olarak çalışmasıdır. Gerekli komutları genellikle bir e-posta mesajı içinde göndererek Listserv'ler bünyesindeki arşivlerden programlar/dosyalar alınabilir. Listserv mekanizmaların en yaygın olanları Bitnet Listserv'i, Listproc, tulp, Majordomo, mailbase, smart-list adıyla bilinir.

Bitnet Listserv'i, (Revised Listserv) çoğunlukla IBM Mainframe (büyük boy bilgisayarlar) üzerinde bulunan bir servistir. Turkiye'de 1 tane LISTSERV servisi vardır : ; (bitnet:listserv@trearn.bitnet). Listserv'in unix dünyasındaki karşılığı listproc olarak adlandırılır. listserv ile benzer işlevleri vardır. Türkiye'deki bazı "Liste" servisleri aşağıdadır. Her bir serviste hangi listelerin olduğunu öğrenmek için, ilgili listeye bir mail mesajı içinde "list" komutunu gönderin. Önümüzdeki sürümlerde, yeni liste servis adreslerini de ekleyeceğiz.

ODTÜ :
Bilkent Üniv.: ya da
Ege Üniv.: (VM) ve
İTÜ :
Boğaziçi Üniv. :
Hacettepe Üniv. :
Akdeniz Üniv. :
Bimel :
Dut Net:
Mimar Sinan Üniv. :
Marmara Üniv. :
ODTÜ : (Biyoloji Böl ?)
Hacettepe Üniv. : (Bilgisayar Bilimleri Böl. ?)
Tübitak :
Doruk :
Bu servislerin kullanımları için yukarıdaki adreslerden herhangi birine e-mail ile help komutunu gondermeniz yeterlidir. e-mail mesajı içinde başka herhangi birşey olmamalıdır. LISTSERV listeleri için bitnet/earn kullanıcıları etkileşimli mesaj ile de (TELL, SM) bu komutu gönderebilirler. Bütun bunların yanında, değişik BBS'lerde bulunan tartışma forumları da vardır. Internet erişimi olan bazı BBS'lerdeki forumlara da üye olunabilmektedir.
Listeci servisinin adresi (ya da herhangi bir listenin yönetim adresi) ilgili liste yönetimi yazılımına bağlı olarak, listserv, listproc, majordomo, mailbase, listeadı-request@ilgili-makina şeklinde olabilir. Bu nedenle bir listeye üye olurken, gelen üyelik ve genel kullanımın anlatıldığı mesaji saklamakta yarar vardır. Liste yönetim adresine gönderilecek bir `help' komutu listserv kullanımı ile ilgili önemli bilgileri gönderecektir.

Listelere üyelik, üyelikten çıkma vb gibi istekler, ilgili listenin bulunduğu listeci servisine e-posta ile bazı komutlar gönderilerek gerçekleştirilir. Bu komutların yazımında küçük-büyük harf ayırımı yoktur. Kullanımda en sık gereken komutlar listsproc ve listserv esas alınarak aşağıdaki bölümlerde açıklanmıştır.