XML standardına göre hazırlanmış bir doküman içeriği (veri kısmı) iki farklı dosyayla beraber iki farklı işlemciye yollanır. Verilerin işlenmesinde parser kullanılır. Parser, DOM (Document Object Model) ya da SAX (simple API for XML) yaklaşımlarına göre veriyi şema yapısı ile birlikte XML'e özgü hiyerarşik yapıda işler ve uygulama ve sorgulamalara hazır hale getirir. Dokümanın gösterimi için de ++++++++++ işlemcisi, doküman ve bu dokümana ait ++++++++++i birleştirerek dokümanın görüntülenmesini sağlar.


Genel olarak bir XML dokümanını üç dosyayla tanımlayabiliriz. (Bu şart olmasa da tavsiye edilen bir uygulamadır.) Dosyalardan biri XML formatlı veri içerik dosyası, biri XSD (DTD yerine) formatlı şema dosyası, biri de XSL (CSS yerine) formatlı ++++++++++ dosyasıdır. Bu üç dosya tipi de XML tabanlı olduğundan XML destekli tüm sunucu ve veri tabanlarında çalıştırılabilir. Ancak; Tamino gibi XML'in herhangi bir dönüşüme gerek olmadan yalın (native) olarak saklandığı veritabanı yönetim sistemleri, diğer veritabanlarında karşılaşılan dışsal veri tipleri veya farklı format dönüşümlerini gerektirmediğinden; sorgu, transfer ve entegrasyon işlemlerinin performansları oldukça yüksektir.

XML veritabanı yönetim sistemlerinde, karmaşık veri yapılarının belli bir ilişiksel tablolama sitemi ile kodlanması zorunluluğu yoktur. Bunun yanında, karışık yapıdaki bir veri kaynağı içerisinde belirli bir dokümana veya bir dokümanın belirli bir kısmına ulaşmak istenmesi durumunda, XML veritabanları hızlı sorguluma olanak sağlamaktadır. Verinin yalın biçimde kendi iç formatında tutuluyor olması bu erişimi kolaylaştırmaktadır. Diğer veritabanı yönetim sistemi yaklaşımlarında, bu tarz bir arama için karmaşık çoklu tabloların araştırılması ve daha sonra XML verisine dönüştürülmesi işlemi performans düşüklüğü ve maliyet artırıcı ilave uygulamalar gerektirebilmektedir.