|
|
| |||||||
  |
| | Seçenekler |
|
#1
19-11-2007
| ||||||
| ||||||
Adobe Premiere Pro2 ve CS3 ile Timeline’da Eksiltme İşlemleriAdobe Premiere Pro2 ve CS3 ile Timeline’da Eksiltme İşlemleri Adobe Premiere CS3 ve Pro2.0’ın timeline’ında bir filmi kurgularken bir çok işlem yapılır. Bunlardan ilki “Source Monitörü”nün yardımıyla kliplerin yaklaşık olarak başının sonunun belirlenmesi ve timeline’daki olası yerlerine kabaca dizilmesidir. Böylece eksiltme işlemleri de timeline’daki işlemlerden önce başlamış demektir. Daha sonra, bazı kliplerin belli yerlerini eksiltmek, kimi yerlerini uzatmak, kimini uzatırken diğerlerini kısaltmak, hızlandırıp yavaşlatmak gibi işlemlerin yanında kliplere insert girmek, kliplerin yerlerini değiştirmek, bunlara efekt ya da geçiş efekti uygulamak, seslerini düzenlemek gibi işlemlerin yapılması gerek(ebil)ir. Giriş ve Kapsam Bu yazıda timeline’a dizilen kliplerin belli bir kısmını eksiltmek için kullanılabilecek yöntemler üzerinde duracağım. “Eksiltmek” ile kastettiğim bir klibin başında, sonunda ya da ortasında istemediğiniz görüntüleri ve sesleri filmden çıkartmaktır. Böylece filmin süresi kısaltılmış olur. Fakat, “eksiltmek” yerine “kısaltmak” kelimesini kullanmamamın nedeni bir klibi yavaşlattığınızda da filmin süresinin kısalması ama yavaşlatma işlemi sonrası bir görüntüye ait karelerin bir kısmının filmde var olmaya devam etmesidir. “Eksiltmek” yerine “kesip atmak” da kullanılabilirdi ama aşağıda bahsettiğim yöntemleri incelerken “kesme” işlemini her zaman kullanmadığımızı göreceksiniz. Yine de “atmak” ve “kısaltmak” kurgu sırasında yönetmen ile kurgucunun sıkça kullandığı kelimelerdir. Atmak ile kastedilen bir planın/çekimin (shot) tamamının, kısaltma ile ise bir bölümünün filmden çıkarılmasıdır. Bu bağlamda, “eksiltme” sözcüğü ikisini de kapsamaktadır. Bir görüntünün belli bir kısmını filmden çıkarırken başka bir görüntüyü uzatmak için kullanılan “Rolling Edit Tool” ve “Slide Tool”dan da bu yazıda bahsedilmeyecektir. Çünkü bu aletler (tools) kullanılırken filmin süresi değişmemektedir. Ayrıca bu yazıda klipler timeline’a dizildikten sonra timeline’daki bir klibi çift tıklayıp “Source Monitör”de açtıktan sonra In/Out yerlerini değiştirerek yapılan montajdan ve “Trim Monitör” vasıtası ile yapılan montajdan bahsetmeyeceğim. Anlatacaklarım doğrudan timeline’da yapılacak işlemleri içeriyor ve böylece başka bir pencerenin açılmasına gerek kalmıyor. Zaten bu yazıyı yazmaktaki amacım kurguda içinde bulunduğunuz duruma göre en hızlı yolu bulmanız için size alternatif yollar sunmaktır. Timeline’da Eksiltme İşlemleri
Not: 1 -Referans monitöründe atmak istediğiniz son kareyi gördükten sonra bir kare daha ileri gitmelisiniz. Not: 2 -Makale boyunca kullanılan tüm görsellerin gerçek boyutlarını görmek için üzerine tıklamalısınız.  Şekil 1a “Selection Tool” (V) seçili iken cursor’u klibin başına getirin. (Şekil 1b)  Şekil 1b Cursor’un işareti klibin başına geldiğinde Şekil 1c’deki gibi değişecektir. Bu işaretin kolları ne tarafı gösteriyorsa o taraftaki klip ile çalışabilirsiniz. Şekilde cursor’un kolları sahne5-plan4’ü gösterdiği için bu klip üzerinde bu alet (tool) etkinlik gösterecektir.  Şekil 1c Şekil 1d’de ise cursor’un kolları soldaki klibi gösteriyor ve böylece sahne5-plan3 adlı klip üzerinde çalışabilirsiniz. Yani bu klibin sonundan bir bölümü atabilirsiniz.  Şekil 1d Cursor sahne5-plan4 adlı klibi gösterirken mouse’un sol tuşuna bastığınızda Şekil 1e’deki gibi sahne5-plan4 adlı klip koyu renk olacaktır.  Şekil 1e Mouse’un sol tuşuna basılı tutmaya devam ederek cursor’u CTI’ya çekin. Snap (S) seçili ise CTI’ya ulaştığınızda siyah bir çizgi size tam CTI’ya kadar olan yeri sildiğinizi belirtecektir. (Şekil 1f)  Şekil 1f Mouse’u bıraktığınızda clibin baş tarafındaki görüntü atılmış olacak ve bu attığınız yerde bir boşluk oluşacaktır. (Şekil 1g)  Şekil 1g Bu boşluğa sağ tıkladığınızda “Ripple Delete” kutucuğu çıkacaktır. (Şekil 1h)  Şekil 1h Ripple Delete’in üzerine cursor ile geldiğinizde Ripple Delete kutucuğu mavi renk alacaktır. (Şekil 1i)  Şekil 1i Eğer bu kutucuğa mouse ile sol tıklarsanız arada oluşan boşluğa boşluktan sonraki videoların hepsini kaydırmış olursunuz. (Şekil1j)  Şekil1j Not: CTI ile bir kare belirlemeden, Selection Tool’u kaydırarak ve referans monitöründen kestiğinizi takip ederek de bu işlemi yapabilirsiniz. Mouse’u sağa kaydırdıkça “Referans Monitörü”nde kesmekte olduğunuz klibin karelerini göreceksiniz ve kaydırmayı bırakırsanız görmekte olduğunuz kare kalacak ondan önceki kareler çıkarılmış olacaktır.
Klibin başından (veya sonundan) kesip atmak istediğiniz bir parça var ise CTI’yı bu atmak istediğiniz bölümün son karesinden bir sonraki kareye getirin. (Şekil 1a) Kesmek istediğiniz clip hangi video ve audio kanalında ise bu kanalı mouse ile tıklayarak veya yine keyboard customization’dan “Target Video/Audio Track Below/Above” özelliğine kısayol atayarak Seçili kanal daha açık renkli olarak gösterilir. Örneğin, yukardaki şekillerde video1 ve audio 1 kanalı seçilidir. 7 tuşuna basın. Böylece klibin başından CTI’ya kadar olan bölüm atılacak ve atılan bölümde 1. Yöntem’deki gibi bir boşluk oluşacaktır. 1. Yöntemde bahsedilen “Ripple Delete” yöntemini uygulayarak bu boşluktan kurtulabilirsiniz.
Ripple Edit Tool (B) cursor’u klibin başındaki kesim noktasına getirip mouse’un sol tuşuna basılı tutup CTI’ya çekin. Kesip attığınız yerde bu sefer boşluk oluşmayacak, başındaki kısmı kesilen klip bir önceki klibe yapışacaktır. Bu yöntemi uyguladığınız sırada Selection Tool’u çok fazla kullanıyorsanız, Selection Tool seçili iken ctrl’ye basılı tutarsanız, kesim noktasına geldiğinizde Ripple Edit Tool etkin hale gelir ve mouse’u kaydırmaya başladıktan sonra ctrl’yi bırakırsanız işlem bitince tekrar Selection Tool’a dönmüş olursunuz. Not: CTI ile bir kare belirlemeden, Ripple Edit Tool’u kaydırarak ve referans monitöründen kestiğinizi takip ederek de bu işlemi yapabilirsiniz. Referans monitörü 1. Yöntem’den farklı olarak bu sefer hem bir önceki klibin son karesini hem de kısaltılmakta olan klibin işlem sonrası timeline’da kalacak ilk karesini gösterecektir, tıpkı “Trim Monitörü”ndeki gibi.
Ctrl+K’ya (Razor at CTI’nın default kısayolu) basarsanız CTI’nın bulunduğu karede bir kesme noktası elde ederseniz. Fakat CTI ‘nın bulunduğu noktada birden fazla klip var ise Ctrl+K’ye bastığınız zaman o noktadaki bütün kanallardaki klipler kesilecektir. Aynı durumu Shift+C’ye bastıktan sonra mouse ile istediğiniz noktadaki bir klibe tıklayarak da elde edebilirsiniz. Mouse kullanmak yerine Ctrl+K’ye basmanın daha hızlı sonuç verdiğini düşünüyorum. Ayrıca sequence’e çok fazla zoom out yapılmışsa CTI’nın bulunduğu kareyi kesmeniz zorlaşabilir (bazen bir iki karelik sapma olabiliyor), fakat snap(S) seçili ise büyük ihtimal doğru kareyi kesersiniz. CTI’nın bulunduğu bütün kanallardaki klipleri değil de tek bir klibi kesmek istiyorsanız Razor Tool’u (C) seçip mouse’u klip üzerindeki kesmek istediğiniz bir noktaya getirin ve tıklayın. (Şekil 4a ve 4b)  Şekil 4a  Şekil4b Böylece klibin başında zaten bir kesme noktası bulunduğu için atmak istediğiniz kısım ayrı bir klip haline gelir. Bu klibi V ile Selection Tool’u etkin hale getirip mouse ile tıklayarak seçin. (Şekil 4c)  Şekil 4c Seçtiğiniz klibe Shift+Delete derseniz istemediğiniz kısmı (yani yeni oluşan klibi) sildiğiniz gibi ondan sonraki klipleri de bir önceki klibin sonuna kaydırmış olursunuz. (Şekil 4d) Bunun daha uzun bir yöntemi de önce “Delete” yapıp sonra oluşan boşluğa Ripple Delete yapmaktır.  Şekil 4d Shift+Delete yöntemi boşluklar üzerinde de etkilidir ve Ripple Delete ile aynı sonucu verir. Bir boşluğa mouse ile sol tıkladığınız zaman boşluk koyu renk ile taranacaktır ve Shift+Delete yaptığınızda bu boşluktan sonraki klipleri bir önceki klibin hemen arkasına kaydırmış olacaksınız. 1. ve 2. Yöntemlerde Ripple Delete yerine bu özellikle de kullanılabilir. Uyarı: Sakın ama sakın, Ripple Edit Tool kullanarak atmak istediğiniz klibi silmeye çalışmayın. Bu klipten geriye sequence Zoom Out durumunda iken büyük olasılıkla gözükmeyecek tek bir kare mutlaka kalacaktır. Buna “çapak” ya da ”pislik” diyoruz. Bu 4. Yöntem’in bir avantajı kilibin sadece başından veya sonundan değil; ortasından da bir kısmını silmenizi sağlamasıdır. Silmek istediğiniz kısmın başına ve sonuna Ctrl+K (veya C) uygulayıp atılması gereken bir klip elde ettikten sonra bunu shift+delete ile silebilirsiniz. Tabiki de bir kesme noktası oluşturduktan sonra diğer bütün yöntemleri de duruma göre uygulayabilirsiniz.
 Şekil 5a Şimdi CTI’yı Sahne 6- Plan1’in başına getirelim ve O harfine ( “Set Out Point”in kısayolu) basalım. Böylece CTI’nın olduğu yere zaman çizelgesinde bir çizgi daha atılmış olur ve zaman çizelgesindeki taralı alanın sınırları belirlenir. Daha önce 2. Yöntemde belirttiğimiz gibi bu yöntemde de işlemi uygulamak istediğimiz kanalları seçmemiz gerekiyor. Video 1 ve Audio 1 kanalları zaten seçili olduğu için bu yöntem bu kanallardaki klipler üzerine etkili olacaktır. Zaman çizelgesindeki alana denk düşen seçili kanallardaki kliplerin etrafında mavi bir gölge oluşur. (Şekil 5b) İ harfine (Extract’in kısayolu) bastığınızda bu mavi gölgeli alan timeline’dan atılır ve OutIn noktasına kayar, arada boşluk oluşmaz. (Şekil 5c) noktasından sonraki görüntüler ve sesler  Şekil 5b  Şekil 5c
Şekil6a’da Video 1 kanalında bulunan Sahne2-Plan4 adlı klibin bir üst kanalında ( Video 2 kanalı) 3 adet insert . Bu şekildeki Insert1 adlı klibin CTI’dan klibin sonundaki kesme noktasına kadar olan yeri atmak istiyoruz.  Şekil6a Selection Tool (V) seçili iken mouse’un sol tuşuna basılı tutarak Insert2 ve Insert3 adlı klipleri tarayalım. Böylece bu ikisi seçilmiş olacak ve koyu renk ile gösterilecek. (Şekil 6b)  Şekil 6b Mouse ile sol basılı tutup bunları Insert1’in atmak istediğimiz kısmının üstüne gelecek şekilde CTI’ya taşıyalım. (Şekil 6c) Not: Selection Tool seçili olmalıdır.  Şekil 6c Mouse’u bıraktığımızda atılmak istenen kısımdan kurtulmuş olacağız. (Şekil 6d)  Şekil 6d Aynı sonucu Insert2 ve Insert3 adlı klipleri taradıktan sonra bunları Ctrl+X ile kesip Ctrl+V ile yapıştırarak da elde edebiliriz. Fakat bu durumda Video 2Ctrl+V komutunun anlamı şudur, kesilen (veya kopyalanan) klipleri CTI’dan sonrasına ve seçili kanala yapıştır. kanalının seçili olması gerekir. Yani
Bu yöntem 6. Yöntem’e çok benzemekle birlikte timeline’dan hiçbir görüntüyü atmadan ya da kısaltmadan yapılmaktadır. 6. Yöntem’in dipnotunda timeline’da hangi klip üst kanalda ise onun filmde var olacağından bahsetmiştim. Bu yöntemde de Premiere’in bu özelliğinden faydalanılmaktadır. Şekilde 7’de görüldüğü üzere Insert2 ve Insert3, Video 3 kanalına 6. Yöntem’deki tekniklerden biri uygulanarak taşınmıştır. Böylece atılmak istenen kısım timeline’da saklı kalmakla birlikte filmin çıktısı alındığında görünmeyecektir. Yani aslında bu kısım filmden çıkarılmıştır.  Bu yöntem sayesinde, eğer yönetmen ya da kurgucu tekrar insertlerin eski durumuna dönmek isterlerse Video3 kanalına taşınan insertleri geri taşımaları yeterlidir; tekrardan Insert1’in out noktasını bulmakla uğraşmaya gerek yoktur. Bu iki yöntem (6. ve 7.) insertler üzerinden örneklendirildiği için filmin toplam süresinde bir kısalma olmamıştır ama insertlerin toplam uzunluğu kısalmıştır. Bu yöntemi Şekil 8a üzerinde uyguladığımızı düşünelim. Sahne5 – Plan3’ün sonundan bir kısmını, yani CTI’dan klibin sonundaki kesme noktasına kadar olan yeri, atmak istiyoruz. Fakat bundan çok emin değiliz. Sahne5-Plan4’ü mouse ile tutup Video2 kanalına ve CTI’ya taşırız ki geri dönüşümüz kolay olsun. Sahne5-Plan4’ün sesi Sahne5 – Plan3’ün atılmak istenen yerdeki sesini -üzerine taşındığı için- silecektir; fakat atılmak istenen görüntü timeline’da saklı kalmasına rağmen filmden çıkarılmış olacaktır. Bu durumda Sahne5-Plan4bir boşluk oluşacaktır. Eğer Plan3 ve Plan4 arasındaki geçişi beğeniyorsanız bu boşluğa shift+delete uygulayabilirsiniz. Bir hafta sonra geçiş sizi rahatsız eder ve eski halini görmek isterseniz Ripple Edit Tool (B)’yi seçip Alt’a basılı Sahne5 – Plan3’ün sesini saklı kalmış görüntüsünün sonundaki kesme noktasına kadar çekerseniz eski duruma gelmiş olursunuz (tabii Sahne5-Plan4’ün görüntüsü video2 kanalında kalacaktır). ile kendisinden sonra gelen klipler arasında
 Şekil 8a Track Select Tool seçili iken Shift’e basılı tutarsak Şekil 8b’deki gibi iki tane ok çıkacaktır.  Şekil 8b Sahne5-Plan4 adlı klibe mouse’un sol tuşu ile tıklarsak o ve ondan sonraki bütün kanallardaki klipler seçilir. (Şekil 8c)  Şekil 8c Shift’e ve mouse’un sol tuşuna basılı tutmaya devam ederek bütün klipleri CTI’ya taşıyalım. (Şekil 8d)  Şekil 8d Mouse’u bıraktığımız zaman atmak istediğimiz kısımdan kurtulduğumuz gibi seçtiğimiz bütün görüntüleri de Sahne5 – Plan3’ün sonuna kaydırmış oluruz. (Şekil 8e)  Şekil 8e Mouse ile kaydırma yapmak yerine klipleri seçtikten sonra (Şekil 8c) Ctrl+X yapıp bu klipleri kesebilir ve Ctrl+V ile CTI’dan sonrasına yapıştırabiliriz. Böylece de atmak istediğimiz kısımdan kurtulabiliriz. Video1 ve Audio 1Video 2 ve Audio 1 kanalı seçili olsaydı yine işlem aynı sonucu verirdi ama klipler birer üst kanalda sıralanırdı. Ama bu şekilde montaja devam ederseniz geri dönüşü kolaylaştırmış ama timeline’ı karmaşıklaştırmış olursunuz. kanalının seçili olması tercih edilebilir. “Ripple Delete” veya Shift+Delete yöntemlerinin yerine kurguda oluşan boşluklardan bu yöntemle de kurtulabilirsiniz. İki klip arasında boşluk varsa boşluktan sonraki bütün klipleri seçip boşluktan önceki klibin sonuna taşıyabilirsiniz. Adobe Premiere ile Daha Hızlı Kurgu için Adobe Premiere Pro 2.0 ve CS3 size bu yöntemlerle çok hızlı kurgu yapma imkanı verecektir. Fakat birkaç özelliğin daha eklenmesinin daha hızlı kurgu yapmamıza olanak sağlayacağını düşünüyorum. Birincisi, tek tuş ile mouse kullanmadan ve boşluk oluşturmadan klipleri birbirine bağlayabilmektir. Bu 2. Yöntemin biraz daha gelişmişi olacaktır. 7 tuşuna bastığımda seçili video ve audio kanalındaki görüntü ve ses, klibin kesme noktasından CTI’ya kadar atılsın ama sonraki klipler de öncekine kaydırılsın istiyorum. İkincisi, yine mouse kullanmamak için seçili kanalda CTI’nın bulunduğu görüntü ve sesi tek tuş ile seçebilme özelliğinin eklenmesidir. Hatta bir önceki ve bir sonraki klibi seçebilme özelliğinin de. Eğer bunlar da olursa Premiere’de kurgu yapmak inanılmaz hızlı olacak. Hangi Yöntemi Ne Zaman Kullanmalı? Öncelikle şunu belirtmem gerekiyor ki, kurgu bilmek ile kurgu programını bilmek birbirinden çok farklı şeylerdir. İyi bir kurgucunun planları birbirine bağlarken programı kullanmakla ilgili bir sorunu olmamalı. O kurgu sırasında filmi tekrar tekrar izlerken görüntüden nereleri atacağını hissettiğinde bunu çabucak hayata geçirebilmelidir; yoksa o hissiyatı kaybedebilir. Hangi yöntemi ne zaman kullanacağımız da bununla ilgilidir, yani hangi durumda hangi yöntemin bize daha kısa sürede çözüm üreteceği ile ilgili. Ayrıca, bazı durumlarda bazı yöntemler çözüm üretemezler, bu yüzden de bu yöntemlerin hepsine hakim olmak gerekir çünkü bir tanesi sorunu mutlaka çözecektir. Böyle olunca, her zaman için en kısa çözümü şu yöntemle elde edersiniz demek pek mümkün olamıyor. Timeline’ın o anki durumuna göre karar vermelisiniz. Bu durumları şunlar belirlemektedir:
Fakat; birden fazla video ve audio kanalında görüntüler varsa durum değişebilir. Kurgu yapmak istediğiniz yerin yakınlarında başka video ve audio kanallarında bulunan görüntü ve seslerin pozisyonları sizin bazı yöntemleri etkili bir şekilde kullanamamanıza ya da hiç kullanamamanıza neden olabilir. Bu durumlar ayrı bir makalenin konusudur. Merak ediyorsanız bir uygulama olması için, 6. Yöntemi anlatırken kullandığımız örnekteki sonuca diğer yöntemlerle ulaşmayı deneyebilirsiniz. Orada en kısa ve etkili sonucu 6. Yöntem vermiştir, başka durumlarda başka yöntemler verecektir.  |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
