Öncelikle bundan önceki makalemizde belirttiğimiz işlemleri yaptıktan sonra oluşan Çarpma işlemi ile ilgili wsdl ve wsml uzantılı dosyaları açın. İçeriğe baktığınızda biraz karışık görünsede bunların birer XML dosyası olduğunu göreceksiniz. Görünen XML tag’leri SOAP’ın bizim için isimlendirdiği ve bunu tüm web servisi uygulamaları için standart ürettiği tag’ler. Şimdi bu iki dosyanın içeriğinin en önemli kısımlarını adım adım inceleyelim.



<message name='Carpma.Carpma'>

<part name='ilkSayi' type='xsd:int'/>

<part name='ikinciSayi' type='xsd:int'/>

</message>

<message name='Carpma.CarpmaResponse'>

<part name='Result' type='xsd:double'/>

</message>




Öncelikle WSDL dosyasından başlayalım. WSDL İngilizce açılımı Web Service Description Language yani türkçesiyle Web Servisi Açıklama dili anlamına gelir. Yazmış olduğumuz web servis ile ilgili tüm içerik bu dosyanın içerisinde XML formatında bulunmaktadır. Öncelikle yukarıda gördüğünüz Message element’i ile açıklamaya başlayalım.



Message element’i her mesajın adını ve veri tipini açıklayan kısımdır. Bizim örneğimizde ilk Message element’i web servisin aldığı değerlerdir, yani ilkSayi ve ikinciSayi. Bunların integer veri tipinde olduğunu da “type” kısmından anlıyoruz. İkinci message element’i ise web servisin bize döndüreceği sonucu belirler, bize result adından ve double veri tipinde bir sayı döndüreceği örnekte görülmektedir.



<portType name='CarpmaSoapPort'>

<operation name='Carpma' parameterOrder='ilkSayi ikinciSayi'>

<input message='wsdlns:Carpma.Carpma' />

<output message='wsdlns:Carpma.CarpmaResponse' />

</operation>

</portType>




Her portType element’i 2 alt element(child element) içerir bunlar input ve output ismindedir. İnput istemci(client) tarafından web servisine yapılan isteği(request) , output ise web servis tarafından istemciye aktarılacak cevabı(response) belirtir. Bir web servisinden bir veya birçok Port olabilmektedir.



<service name='CarpmaIslemi' >

<port name='CarpmaSoapPort' binding='wsdlns:CarpmaSoapBinding' >

<soap:address location='http://localhost/CarpmaIslemi.WSDL' />

</port>

</service>




Gelelim Service element’ine; bu element dinleyiciyi(listener) açıklayan kısımdır. Ayrıca yukarıda gördüğünüz gibi port kullanımı ile ilgili de bilgi içermektedir. Biz sunucu olarak kendi kişisel bilgisayarımızı kullandığımız için soap address location kısmında localhost görünmektedir.



WSDL dosyasını en önemli elementleriyle inceledik şimdi gelelim WSML dosyamıza:



<servicemapping name='CarpmaIslemi'>

<service name='CarpmaIslemi'>

<using PROGID='ASPnedirCarpma.Carpma' cachable='0' ID='CarpmaObject' />

<port name='CarpmaSoapPort'>

<operation name='Carpma'>

<execute uses='CarpmaObject' method='Carpma' dispID='1610809344'>

<parameter callIndex='1' name='ilkSayi' elementName='ilkSayi' />

<parameter callIndex='2' name='ikinciSayi' elementName='ikinciSayi' />

<parameter callIndex='-1' name='retval' elementName='Result' />

</execute>

</operation>

</port>

</service>

</servicemapping>




Servicemapping element’i hangi servis için adresleme (mapping) yapıldığını gösteren kısımdır. Buradaki service element’i WSDL dosyasında oluşturulan service’dir. PROGID varolan methodları açıklayan Com nesnesinin class adıdır.



Execute element’i belirtilen işlemi yapacak olan nesneyi içermektedir. Bu element üç açıklama içerir; uses, method ve dispID yani sırasıyla kullanılan nesnenin adı, kullanılacak methodun adı ve yollanacak mesajın ID’si(dispatch ID).



Port element’i WSDL dosyasında tanımlanan PortType’ını belirler. PortType element’inde yer alan her işlem için WSML dosyasında bir operation isimli element vardır. Parameter olarak görünen alt element ise her methodu gösterir. Burada -1 callIndex’ine sahip olan değerin bize dönen değer olduğunu unutmayın.



Biraz detaylı bir inceleme yaptık WSDL ve WSML dosyaları üzerine, tamamıyle türkçeleştirmek bazı noktalarda anlamsızlaşabileceği için parantez içince İngilizce karşılığını da yazmaya çalıştım terimlerin. Özellikle XML hakkında biraz bilgi sahibi iseniz bu terimler de size yabancı gelmeyecektir. Bundan sonraki makalemizde yazmış olduğumuz web servisini nasıl kullanacağımızı öğreneceğiz.