SQL Server'da verilerin durduğu ana birim veritabanıdır (database). SQL Server'da bir veritabanı çok sayıda nesneden (Tablolar, View'ler, Stored Procedure'lar, ve diğer güvenlik nesnelerinden) oluşan bir veri kümesidir.
SQL Server 2000'da veritabanı yapısı ile ilgili temel konular şunlardır:

• Bütün veritabanları.mdf uzantılı bir ana dosya ve .ldf uzantılı bir transaction log dosyasından oluşur.
• Bir veritabanında ayrıca ikincil dosyalara da yer verilebilir. Bu dosyaları .ndf uzantılıdır.
• Veriler 8 KB'lık sayfalarda (pages) saklanırlar. Bu nedenle veri satırları da en çok 8092 bayt olabilir. Bu değer tabloların içinde yer alan kayıt uzunluğunu etkiler. Ayrıca Index ve veritabanı tasarımında önemlidir.

A.TRANSACTİON LOG DOSYASININ ÇALIŞMASI

Transaction log dosyası, SQL Server'da verilerin depolanması ve kurtarılmasıyla ilgili önemli bir dosyadır. Tablolarda yapılan değişiklikler önce transaction log dosyasına yazılır, ardından veirtabanına kaydedilir. Bu düzenleme başta veritabanına yapılan kayıt işleminin tutarlılığını sağlamak için yapılır.
SQL Server'da INSERT, UPDATE ve DELETE deyimleri işletildiğinde oluşan değişiklikler transaction log dosyasına kaydedilir.
Chekpoint İşlemi
Transaction log kayıtlarının veritabanına yazılması için bir kontrol mekanizması kullanılır. Buna "checkpoint" denir. Transaction log dosyasına yazılan transactionlar onaylandıktan (commit) sonra, varsayım olarak bir dakikada bir veritabanına yazılır. Bu işleme Checkpoint işlemi denir.
B.VERİTABANLARIYLA ÇALIŞMAK

Veritabanlarıyla çalışmak, veritabanları yaratılmasını, düzenlenmesini ve silinmesini kapsar. Veritabanları sistem yöneticisi (sa) ya da veritabanı sahibi (dbo) tarafından yaratılırlar. SA aynı zamanda diğer kullanıcılara da veritabanı yaratma ve diğer işlemler yapması için izin verebilir.
Bir Veritabanı Yaratmak

Birçok işlemde olduğu gibi veritabanı yaratmak için SQL Server Enterprise Manager programı kullanılır. Bunun dışında CREATE DATABASE deyimi ile bir veritabanı yaratılabilir.
CREATE DATABASE Deyimi İle Bir Veritabanı Yaratmak
Bir veritabanı yaratmak için Enterprise Manager, sihirbaz (wizard) ya da Transact-SQL deyimi kullanılabilir. Ancak en etkin biçimde deyimlerden yararlanılacaksa CREATE DATABASE deyimi kullanılır.
Kullanım Biçimi:
CREATE DATABASE veritabanı adı[ON [PRIMARY ] (NAME= dosya adı , FILENAME= fiziksel dosya adı [, SIZE = boyut ] [, MAXSIZE= maksimum boyut ] [, FILEGROWTH= büyüme artışı])[LOG ON (NAME= dosya adı , FILENAME= fiziksel dosya adı [, SIZE = boyut ])[FOR RESTORE]PRIMARY bilgisi ana dosya grubundaki dosyaları belirtir. Bir dosya en fazla bir ana gruba sahip olabilir. Eğer PRIMARY deyimi kullanılmazsa deyimde listelenen ilk dosya ana dosya sayılır.
FILENAME bilgisi işletim sistemi üzerinde saklanacak dosyanın adını ve yolunu belirtir.
SIZE bilgisi dosyanın büyüklüğünü gösterir. Büyüklük bilgisi MB olarak gösterilir. Varsayım büyüklük; veritabanı için 1 MB, transaction log dosyası için 1 MB dır. Minimum veritabanı dosyasının büyüklüğü 1 MB, transaction log dosyasının büyüklüğü 512 KB dir.
MAXSIZE bilgisi ise dosyanın sahip olacağı maksimum büyüklüğü gösterir. Eğer maksimum büyüklük belirtilmezse dosya disk doluncaya kadar büyür.
FILEGROWTH bilgisi MB ya da yüzde (%) olarak dosyanın büyüme oranını belirtir. Dosyanın büyüme bilgisi MAXSIZE ile düzenlenen değerleri aşamaz.
Örnek: Aşağıdaki örnek ile 10 MB data dosyası, 3 MB log dosyası yaratılmaktadır.
CREATE DATABASE MusteriON [PRIMARY ] (NAME= Musteri_data, FILENAME= 'C:\mssql\data\Musteri.mdf', SIZE = 10MB, MAXSIZE= 15MB, FILEGROWTH= 20%)LOG ON (NAME= Musteri_log, FILENAME= 'C:\mssql\data\Musteri.ldf', SIZE = 3MB MAXSIZE= 5MB, FILEGROWTH= 1MB)NOT: Dokumanda kullanılan örnek veriler adresli siteden örnekleme amaçlı olarak alınmıştır. Hakları bu siteye aittir.
C. ENTERPRİSE MANAGER İLE DATABASE YARATMAK

SQL Enterprise Manager programı veritabanlarının düzenlenmesi işlemlerini grafik ortamda yönetmeyi sağlar. Bu işlem için önce Enterprise Manager programı çalıştırılır.
Ardından Databases üzerinde sağ tuşa basılarak New Database seçilir.
Ardından veritabanın adı girilir.
Bir veritabanı yaratılırken aşağıdaki bilgiler girilir:

• Database'in adı.
• Database'in büyüklüğü (1 MB ya da daha büyük).
• Transaction log büyüklüğü.

DİKKAT: SQL Server'da yerleşik sistem yöneticisi SA'dir. SA kullanıcısını parolası yoktur.
D. DATABASE SEÇENEKLERİ

Veritabanı seçenekleri, veritabanının kullanımında çok önemli rol oynar. Bu düzenlemeler sistem yöneticisi ya da dbo sahibi tarafından yapılır. Veritabanı seçenekleri Enterprise Manager ya da sp_dboption sistem stored procedure'ı ile düzenlenebilir.
Database Seçenekleri:

autoshrink
Veritabanın otomatik olarak küçülmesini (shrink) sağlar. Bu özellik TRUE yapıldığında veritabanı dosyaları düzenli olarak daraltılır. Data ve log dosyaları SQL Server tarafından otomatik olarak daraltılır.
dbo use only
Veritabanını kullanımını sadece veritabanı sahipleri için kısıtlar. Veritabanı db_owner fixed database rolü kullanıcıları tarafından kullanılır. Bu durumda veritabanının aktif kullanıcıları veritabanına erişmeye devam ederler. Ancak yeni kullanıcılara izin verilmez. Aktif kullanıcılar veritabanından ayrıldığında ya da veritabanı değiştirdiğinde (USE deyimiyle) özellik bu durumda iken bu veritabanına tekrar erişemezler.
read only
Veritabanı sadece-okunur olmasını sağlar. Bu durumda kullanıcıdan veritabanına erişebilir ve data alabilirler. Ancak dataları değiştiremezler.
single user
Veritabanının aynı anda sadece bir kişi tarafından kullanılmasını sağlar. Bu özellik düzenlendiğinde kullanıcılar veritabanı kullanmaya devam ederler.
Recovery Model Seçenekleri

SQL Server 2000 düzenlenen veritabanı seçeneklerinden birisi kurtarma modeli (recovery model) düzenlemesidir:

• Full Recovery Model
• Bulk_Logged Recovery Model
• Simple Recovery Model

Full Recovery Model
Bu modda SQL Server, transaction log tutar. Ve gerektiğinde verilerin, veritabanı ve transaction log dosyalarında birlikte elde edilerek kurtarılmasını sağlar.
SQL Server 2000'de varsayım düzenleme Full Recovery Model'dir.
Bulk_Logged Recovery Model
Full Recovery Model özelliklerini içerir, ayrıca SELECT INTO gibi bulk load işlemleri için transaction log dosyasında daha az yer kaplanmasına neden olur.

Simple Recovery Model

Küçük veritabanları ve daha çok yalnızca sorgulanan veritabanları için kullanılır. Bu modelde transaction log dosyası tutulmaz. Onaylanan transaction kayıtlar veritabanına yazılır yazılmaz transaction log dosyasından silinir. Bu düzenleme veritabanı sorunlarının giderilmesi için daha sonra transaction log yedeğinin alınmasını olanak yapar.
DİKKAT: Büyük veritabanları ve ticari veritabanı sistemleri için kullanılmamalıdır.

Database Seçeneklerinin Enterprise Manager İle Düzenlenmesi

Bir veritabanına ait seçenekleri görmek ve düzenlemek için Enterprise Manager aracılığıyla şu işlemler yapılır:
1. Server grubu bilgileri açılır.
2. Databases üzerinde çift tıklanarak database'ler listelenir.
3. İstenilen veritabanı üzerinde farenin sağ tuşuna tıklanır ve Properties seçilir.
4. Options sekmesi seçilir.
İstenilen veritabanı seçenekleri düzenlenir ya da kaldırılır.